Familierecht

Testament en erfrecht
Voor echtgenoten met kinderen geldt dat alle bezittingen en schulden bij overlijden van één van de ouders naar de langstlevende gaan. De kinderen krijgen een niet-opeisbare vordering in geld ter grootte van hun erfdeel.

Voor alleenstaanden bepaalt de wet wie erfgenaam is. Vaak zijn dit ouders, broers of zusters dan wel de kinderen van broers of zusters.

Indien men van de wettelijke regeling wil afwijken, moet een testament worden gemaakt. Verder kan bijvoorbeeld bij testament een executeur-testamentair (iemand die de nalatenschap afwikkelt) worden aangesteld, een voogd worden aangewezen of een bewind over het erfdeel van een erfgenaam worden ingesteld.
Voor samenwoners met kinderen heeft de wet niets geregeld. Het is zeker in dat geval verstandig om een testament te maken.

Samenlevingscontract
Geen enkele wet of instantie kan iemand de verplichting opleggen een samenlevingscontract of samenlevingsovereenkomst aan te gaan. Vaak is wel verstandig om een samenlevingscontract op te stellen.

Door middel van zo'n contract kan bijvoorbeeld het partnerpensioen aan je partner worden toegekend. Ook is het mogelijk te bepalen dat gemeenschappelijke bezittingen bij overlijden naar de langstlevende gaan. Verder zorgt een samenlevingsovereenkomst er vaak voor dat bij overlijden veel minder successierecht (belasting over een erfenis) verschuldigd is. Men kan in een samenlevingscontract niet bepalen dat men erfgenaam van elkaar wordt; daarom is het vaak nodig om ook een testament te maken.

Huwelijkse voorwaarden
De Nederlandse wet gaat uit van de wettelijke gemeenschap van goederen. Als je trouwt zonder huwelijkse voorwaarden, worden de afzonderlijke vermogens van de bruid en bruidegom samengevoegd tot één vermogen waarin beiden voor de helft gerechtigd zijn. Wil men voorkomen dat de wettelijke gemeenschap van goederen ontstaat, dan moet men voor het huwelijk een overeenkomst aangaan: huwelijkse voorwaarden.

Een reden om huwelijkse voorwaarden te maken is bijvoorbeeld het hebben van een eigen onderneming of familiekapitaal dat privé moet blijven.
Tijdens het huwelijk kunnen ook huwelijkse voorwaarden worden aangegaan. Bij het starten van een onderneming kan het verstandig zijn om bepaalde goederen te beschermen tegen risico's die kleven aan een onderneming.
Tot 1 januari 2012 was wijziging van gemeenschap van goederen naar huwelijkse voorwaarden (of wijziging van bestaande huwelijkse voorwaarden) alleen maar mogelijk nadat de rechtbank goedkeuring had verleend. Vanaf 1 januari 2012 is dat niet meer nodig.

Schenkingen en successierecht
Ter besparing van successierechten (belasting over een erfenis) schenken ouders vaak bedragen aan hun kinderen. In 2017 mag een bedrag van € 5.320,00 belastingvrij aan ieder kind worden geschonken. Bovendien is er daarnaast ook nog een eenmalig verhoogde vrijstelling, waarvoor wel enkele nadere voorwaarden gelden. Het doen van schenkingen verkleint het vermogen van de ouders.

Het successierecht wordt hoger naarmate meer wordt verkregen. Als de erfenis van de ouder door schenkingen kleiner is, is dus minder successierecht verschuldigd.

Schenkingen op papier
Men kan ook schenken en bepalen dat de begiftigde de schenking pas krijgt bij overlijden van de schenker. De schenker houdt op deze manier de beschikking over het geschonken bedrag. Op deze wijze wordt de erfenis kleiner en zal dus minder erfbelasting verschuldigd zijn. Voor de geldigheid van een schenking op papier is een notariële akte noodzakelijk. Schenkingen op papier ter besparing van successierechten zijn een uitkomst voor diegenen die niet over contanten beschikken, maar wel vermogen hebben.